Gratis verzending vanaf €59

Kamisaka Sekka – Japanse kunst die verrassend modern oogt

Een enkele golf tegen een donker vlak, Mount Fuji teruggebracht tot bijna niets meer dan vorm en kleur, bloemen die veranderen in patronen en landschappen waarin lege ruimte net zo belangrijk is als wat er wél staat. Kamisaka Sekka (1866–1942) gaf de eeuwenoude Japanse Rinpa-traditie een nieuwe, moderne uitstraling. Zijn natuurmotieven, heldere kleurvlakken en gedurfde composities maken zijn werk bijzonder geschikt als Japanse wandkunst in een eigentijds interieur.
Duizend grassen 3 - Kamisaka Sekka

Waarom ziet kunst uit 1900 er soms uit als modern design?

Dat is misschien wel het opvallendste aan Kamisaka Sekka.

Bekijk zijn golf. De voorstelling is sterk vereenvoudigd: een donker vlak, een grote lichte vorm en nauwelijks details. Hetzelfde gebeurt met bergen, bomen en bloemen. Sekka laat weg wat niet noodzakelijk is en houdt vorm, lijn en kleur over.

Daardoor kunnen sommige afbeeldingen bijna doorgaan voor hedendaagse grafische ontwerpen.

Toch komen ze voort uit een veel oudere Japanse kunsttraditie.

De kunst van het weglaten

In westerse landschapskunst wordt een schilderij vaak van hoek tot hoek gevuld. Bij Sekka kan juist een groot deel van het beeld leeg blijven.

Een paar bergen staan onderaan de voorstelling. Een bloem verschijnt tegen een rustige achtergrond. Vogels worden slechts met enkele kleine vormen aangeduid. Een berg rijst op uit een vrijwel leeg landschap.

Die negatieve ruimte is geen plek waar iets ontbreekt. Ze is onderdeel van de compositie.

Het geeft zijn werk rust en zorgt er tegelijkertijd voor dat iedere overgebleven lijn veel belangrijker wordt.

Rinpa opnieuw bekeken

Kamisaka Sekka werd in 1866 geboren in Kyoto en groeide uit tot een belangrijke vertegenwoordiger van de Rinpa-school, een Japanse decoratieve kunsttraditie met een geschiedenis die eeuwen teruggaat.

Kenmerkend zijn onder andere natuurmotieven, ritmische composities, decoratieve patronen en een sterke aandacht voor vorm en kleur.

Sekka nam die traditie niet simpelweg over. Hij vernieuwde haar.

Juist daardoor vormt zijn oeuvre een bijzondere overgang tussen historische Japanse kunst en de vormgeving van de twintigste eeuw.

Een reis naar Europa veranderde zijn blik

Rond 1901 reisde Sekka naar Europa. In Glasgow kwam hij in aanraking met Art Nouveau en westerse ideeën over kunst en vormgeving.

Dat is interessant, want Europa was in diezelfde periode juist sterk gefascineerd door Japanse kunst. Japanse prenten en decoratieve kunst hadden grote invloed op Europese kunstenaars en ontwerpers.

Bij Sekka gebeurde dus iets in de andere richting: een Japanse kunstenaar keek naar een westerse kunstwereld die op haar beurt door Japan was beïnvloed.

Na zijn terugkeer combineerde hij deze nieuwe indrukken met zijn eigen Japanse traditie.

Mount Fuji zonder overbodige details

Mount Fuji is een van de bekendste motieven uit de Japanse kunst. Bij Sekka hoeft de berg echter niet omringd te worden door een uitgebreid landschap.

Soms is de vorm van de berg vrijwel alles wat nodig is.

Wit, blauw en een zachte achtergrond creëren samen een voorstelling die onmiddellijk als Fuji herkenbaar is. Juist de vereenvoudiging geeft het beeld kracht.

Dat maakt dergelijke werken aantrekkelijk voor een minimalistisch interieur: het onderwerp is historisch en typisch Japans, terwijl de vormgeving uiterst rustig en modern blijft.

Water hoeft niet blauw te zijn

Golven, rivieren en stromend water komen regelmatig terug in Japanse kunst. Sekka vertaalt beweging echter op een heel eigen manier.

Water wordt een ritme van lijnen. Een golf kan veranderen in één grote gebogen vorm. Een rivier kronkelt door het landschap zonder dat iedere rimpeling wordt weergegeven.

Daardoor ontstaat een bijna abstract spel tussen water, beweging en lege ruimte.

Wie van abstracte kunst houdt, kan in deze voorstellingen daardoor net zoveel ontdekken als iemand die specifiek naar Japanse landschapskunst zoekt.

Bloemen als patroon

Ook Sekka’s bloemen zijn anders dan een traditionele botanische illustratie.

Iris, chrysanten en andere planten worden niet noodzakelijk afgebeeld om precies te laten zien hoe de plant eruitziet. Stengels, bladeren en bloemen kunnen samen een decoratief ritme vormen.

Soms vult een patroon het beeld. In andere werken staat slechts een enkele tak of groep bloemen tegen een groot rustig vlak.

Het resultaat bevindt zich ergens tussen botanische kunst, Japanse illustratie en grafisch design.

Een kleurenpalet dat met het seizoen verandert

De collectie van Kamisaka Sekka is opvallend veelzijdig in kleur.

Je ziet zachte tinten als crème, grijsgroen, lichtblauw en beige, maar ook krachtige combinaties van:

  • diep indigo en blauw
  • oranjerood en koraal
  • mosgroen en olijfgroen
  • zwart en gebroken wit
  • paars en violet
  • zacht goud en warme aardetinten

Daardoor kun je binnen één kunstenaarscollectie zowel een bijna monochroom werk als een uitgesproken kleurrijke voorstelling kiezen.

Sekka en Japandi: een logische combinatie

Voor een Japandi interieur is Kamisaka Sekka bijna vanzelfsprekend interessant.

De combinatie van Japanse esthetiek, natuurlijke onderwerpen, eenvoud en veel visuele rust sluit goed aan bij interieurs met hout, linnen, wol, keramiek en ingetogen kleuren.

Maar je hoeft zijn werk niet uitsluitend rustig te presenteren.

Een fel rood-groene voorstelling tegen een donkere muur kan juist een uitgesproken blikvanger worden. En een grote grafische golf kan in een strak modern interieur bijna als abstract kunstwerk functioneren.

Probeer eens geen traditionele galerijwand

Bij Sekka kun je de kunstwand aanpassen aan zijn eigen gevoel voor compositie.

Hang bijvoorbeeld niet alles keurig symmetrisch.

Plaats een groot horizontaal landschap naast een kleiner verticaal bloemwerk. Laat bewust een flink stuk muur leeg. Voeg daaronder een brede golf of een voorstelling van Fuji aan toe.

Die lege ruimte tussen de kunstwerken kan onderdeel worden van de totale compositie – precies zoals Sekka dat binnen zijn eigen afbeeldingen deed.

Japanse kunst op verschillende materialen

Een lichte poster benadrukt het oorspronkelijke karakter van de afbeeldingen, terwijl een strak kunstpaneel juist de moderne kant van Sekka naar voren haalt.

Op plexiglas kunnen zijn heldere kleurvlakken een uitgesproken eigentijdse uitstraling krijgen. Een textielframe past goed bij grotere landschappen en grafische natuurvoorstellingen.

Daarnaast zijn verschillende werken verkrijgbaar als kunstkaarten, waardoor je meerdere ontwerpen kleinschalig met elkaar kunt combineren.

Oud Japan, modern aan de muur

Kamisaka Sekka laat zien dat historische kunst niet historisch hóéft te ogen.

Zijn bergen zijn eenvoudige vormen. Zijn water bestaat uit ritme. Zijn bloemen worden patronen en in zijn landschappen krijgt leegte een functie.

Juist die reductie maakt zijn werk meer dan een verzameling mooie Japanse voorstellingen. Sekka laat zien hoe dicht kunst, natuur en design bij elkaar kunnen liggen.

Ontdek de kunst van Kamisaka Sekka en kies uit Japanse landschappen, Mount Fuji, golven, bloemen en bijna abstracte composities voor een interieur waarin rust en vorm samenkomen.